Capaciteitstarief uitgesteld

Voor de tweede keer stelt de Vlaamse Energie Regulator de invoering van het capaciteitstarief voor elektriciteit uit. De nieuwe datum van intrede is nu voorzien op 1 januari 2023. Vanaf dan wordt het distributienettarief gedeeltelijk berekend op basis van je piekverbruik.

De manier waarop we elektriciteit produceren en verbruiken is de voorbije jaren helemaal veranderd. Met de invoering van het capaciteitstarief wil de VREG (Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt) de belasting van het net – en jouw energiefactuur – binnen de perken houden.

Wat is het capaciteitstarief?

Je elektriciteitsfactuur bestaat uit verschillende kosten. Het grootste deel van die kosten (zoals de openbare dienstverplichtingen en toeslagen) blijft gewoon afhankelijk van je verbruik. Maar het deel ‘netkosten’ (de kosten voor het aanleggen, beheren en onderhouden van de elektriciteitsnetten en het vervoer van elektriciteit) wordt vanaf 1 januari 2023 berekend op basis van je piekverbruik.

Dat wil zeggen: hoe minder je het netwerk belast, hoe minder je betaalt. Je verbruik spreiden om pieken af te vlakken wordt dus de boodschap. Je doet er vanaf 1 januari 2023 dan ook goed aan om niet te veel energieverslindende apparaten op hetzelfde moment te gebruiken. Heb je zonnepanelen, dan verbruik je het best die energie op het moment dat ze geproduceerd wordt.

Waarom wordt het capaciteitstarief ingevoerd?

Onze elektriciteitsnetten zijn in principe gemaakt voor eenrichtingsverkeer en werden ook jarenlang zo gebruikt: producenten plaatsten elektriciteit op het net, gezinnen en bedrijven verbruikten ze. Maar dat verkeer verloopt tegenwoordig steeds meer in twee richtingen. We produceren met z’n allen ook zelf elektriciteit via hernieuwbare energie en plaatsen die op het net. En dat zal in de toekomst alleen maar toenemen.

Daarnaast zorgen heuse pieken voor belasting van het net: ’s ochtends bij het douchen en ontbijten en vooral ’s avonds, wanneer we allemaal thuiskomen van het werk, koken, de wasmachine en de droogkast laten draaien, onze elektrische wagen in het stopcontact steken …

Met de invoering van het capaciteitstarief wil energieregulator VREG de consument aanmoedigen om anders om te springen met energie. Hoe? Door enerzijds het verbruik te verminderen en anderzijds wat we verbruiken te spreiden in de tijd om zo de elektriciteitsproductie en het verbruik beter op elkaar af te stemmen. Zo worden zware investeringen in het distributienet – die een invloed zouden hebben op jouw energiefactuur – vermeden.

Hoe berekent de VREG je capaciteitstarief?

Op dit moment worden je netkosten gebaseerd op je totale verbruik in kilowattuur (kWh). Vanaf 1 januari 2023 kijkt de VREG elke maand naar je hoogste kwartierpiek in kilowatt (kW), geregistreerd door je digitale meter. Volgens het capaciteitstarief is er een piek als je gedurende 15 minuten tussen 6 en 8 uur ’s morgens en tussen 18 en 20 uur ’s avonds zeer veel energie verbruikt. De digitale meter zal deze pieken registreren. Aan het einde van het jaar wordt de hoogste piek van elke maand meegenomen in de berekening. Het gemiddelde van deze 12 pieken zal de hoogte van het capaciteitstarief bepalen. Op basis daarvan wordt je effectieve netkost bepaald.

Het capaciteitstarief heeft geen effect op je energietarief, alleen op het deel distributienetkosten van je energiefactuur. Bekijk het als een nieuwe manier van het berekenen van die netkosten.

Wie nog een analoge elektriciteitsmeter heeft, betaalt een vaste bijdrage die overeenkomt met een verbruikspiek van 2,5 kW. Dit bedrag stemt overeen met de minimale bijdrage die gezinnen bij een digitale meter betalen. De overige netkosten blijven berekend op basis van je werkelijk afgenomen kWh (= je verbruik).

Stijgt je energiefactuur na de invoering van het capaciteitstarief?

Op basis van de eerste inschattingen gaat men ervan uit dat de impact op de energiefactuur bij velen klein zal zijn. Volgens voorlopige simulaties van de VREG zullen de distributienettarieven dalen of maximaal 10% stijgen voor iets meer dan de helft van de Vlaamse gezinnen. Als gezin met een gemiddeld of hoog gebruik zal je jouw netkosten zien krimpen, als je tenminste je verbruik weet te spreiden.

De VREG zelf benadrukt dat je als consument niet aan comfort hoeft in te binden of een heel nieuw dagschema moet invoeren. Gebruik hun handige simulator om te weten te komen welk verschil het capaciteitstarief zal betekenen voor jouw energiefactuur.

Ga naar www.vreg.be/nl/nieuwe-nettarieven 

Tips om er zelf mee aan de slag te gaan

  • Door je elektriciteitsverbruik voldoende te spreiden, beperk je jouw capaciteitstarief en kan je zelfs jouw netkosten doen dalen ten opzichte van je huidige tarief.
  • Die spreiding vraagt hier en daar om een gedragswijziging: gebruik je energieverslindende toestellen niet allemaal tegelijkertijd, net zoals het opladen van je elektrische wagen, je airco, je elektrische boiler, …
  • De impact van het capaciteitstarief op je voorschotten en jaarafrekening beperk je redelijk gemakkelijk. Met gewone huishoudelijke apparaten is het trouwens bijna onmogelijk om onverantwoorde pieken te bereiken. Een gemiddeld gezin verbruikt immers 3025 kWh per jaar.