Naar inhoud

Internationale vrouwendag in Haaltert

vrouwendag

Zondag 8 maart is de Internationale Vrouwendag. En daarom willen we inpikken op de campagne ‘meer vrouw op straat’ die pleit om meer straatnamen te noemen naar (bekende) vrouwen. De heemkundige kring Haaltert bezorgde ons alvast namen van vrouwen die hun plaats in de Haaltertse geschiedenis verdienden.

Denk maar aan Jenny Minne, madam Bertha, Marie-Louise De Sadeleer, Maria Van Yper of Eudoxie De Keyser.


Heb jij nog een idee voor een straatnaam die verwijst naar een vrouw of in verband met vrouwen? Laat het ons weten! Misschien nemen we jouw idee wel mee bij de keuze van nieuwe straatnamen.


 

Maria Peleman

"Iffraa Maria" werd geboren op 1 januari 1899 en overleed op 12 december 1982. Zij was één van de verantwoordelijken voor de verzetsbeweging "Le Perdreau". Haar woning was het hoofdkwartier van "Le Perdreau" en diende o.a. als schuiloord voor een onderduik-en ontsnappingsroute van Amerikaanse bemanningsleden na een vliegtuigcrash.

Er werden ook valse identiteitsdocumenten klaargemaakt, gestolen in het gemeentehuis van Denderhoutem en voorzien van pasfoto en valse naam. Ook haar moeder Maria Stephania Machtelinckx, was actief in het verzet en kreeg na de oorlog de ‘Médaille Commémorative Française de la Guerre'. Oudere inwoners van Haaltert herinneren zich "Iffraa Maria" zeker nog als een statige figuur steeds in zwarte outfit, kaarsrecht op haar ‘Hollandse fiets'.

Alice De Smaels

Alice was het allereerste vrouwelijk gemeenteraadslid van de deelgemeente Haaltert en medestichtster van de Rijksschool in Haaltert.

Na de Tweede Wereldoorlog in 1946 stond voor de eerste keer een vrouw als lijstduwer op de socialistische lijst voor (deelgemeente) Haaltert. Na deze verkiezingen zag de partij in dat Alice een stemmenkanon was, waardoor ze voor de verkiezingen in 1952 een tweede plaats op de lijst kreeg. Alice haalde een fenomenaal aantal voorkeursstemmen (259) en kon als eerste vrouw in de gemeenteraad zetelen. Alice ijverde toen in de gemeenteraad vooral voor een beter wegennet en voor beter sanitaire voorzieningen door aansluiting van straten op het waterleidingnet.

Alice richtte ook de Rijksschool in Haaltert op. Voor het eerst was er een alternatief voor het Katholiek Onderwijs. Ze heeft ervoor moeten knokken, maar het is er gekomen en gebleven.

Jenny Minne

Jenny Minne bracht de kantindustrie naar Haaltert (Huis Minne-Dansaert) en stichtte de Sint-Annakantschool en scholen in Herne en Sint-Gillis-Dendermonde met samen zo’n 350 leerlingen.

In de bloeiperiode werkten er ruim 1000 thuiswerksters voor Minne-Dansaert. Het huis werd aan-zien als de belangrijkste kantfabrikant van België. Er werden kantstukken geleverd aan wereldberoemde kanthandels in Parijs, New York, Londen, Barcelona. Jenny Minne behaalde verscheidene ereprijzen op de wereldtentoonstellingen in Parijs, Antwerpen en Luik.
Op de wereldtentoonstelling in Parijs (1900) lanceerde zij een nieuwe kantsoort die zij ‘Point d’ Eeckent’ noemde. Zelfs na haar dood werd deze soort verder geproduceerd.

Dankzij Jenny Minne werd de Haaltertse kantindustrie wereldberoemd en verschafte zij werk aan vele honderden kantwerksters. Door haar ondernemingscapaciteiten bracht zij een uitgebreid net van kantfabrikanten tot stand in Haaltert. Rond de vorige eeuwwisseling (1900) waren er ruim 100 kantbedrijven in de Haaltertse deelgemeenten.

Jenny Minne overleed op 11 december 1909 in Parijs, waar zij een bezoek bracht aan haar arts en vriend. Zij werd bijgezet in de familiegrafkelder op het kerkhof in Kerksken.

Deze dame was één van de meest bemiddelde inwoners van Haaltert en had oog voor de noden van de arbeidsters die voor haar werkten. Als ongehuwde kapitaalkrachtige vrouw met een grote talenkennis kon zij samen met haar zus een kantimperium uitbouwen, dat alleen maar bewondering kan afdwingen.

Marie-Louise de Sadeleer

Marie-Louise was de ongehuwde dochter van minister van staat Lodewijk de Sadeleer. Ze woonden op het dorp in Haaltert.
Tijdens WOI werd de minister van staat naar de Verenigde Staten gestuurd om een hulpprogramma te starten voor de Belgische bevolking. Ook zijn dochter Marie-Louise werd ingeschakeld en zij werd voorzitster van de hulpcomités. Haar taak bestond erin fondsen te verzamelen bij de bevriende mogendheden om voedselhulp te transporteren naar ons land.

Zij was ook zeer actief in de organisatie ‘Oorlogsmeters-Marraine de geuerre’. In New York was zij tijdens WOI verantwoordelijk voor ‘Book for Belgian soldiers’. Zij was de verbindingsagente tussen het consulaat en de hulporganisaties.

Maria Van Yper

Maria Van Yper werd in Denderhoutem geboren op 18 november 1708, huwde op 25-jarige leeftijd met Adrianus Redant op 29 september 1733 en baarde niet minder dan 16 kinderen! De grafsteen van deze moeder staat achteraan in de parochiekerk en dus komt zij in aanmerking voor een straatnaam.

Eudoxie De Keyser

Een andere straffe madam was Eudoxie De Keyser, echtgenote van onderwijzer Aloïs De Backer. Eudoxie was hoofdonderwijzeres van de gemeentelijke meisjesschool. Ze was godsvruchtig en overal gerespecteerd maar ze stond volgens de pastoor niet aan “de goede kant”. Van de Putte zette haar onder druk om ontslag te nemen in de gemeenteschool en beloofde haar een andere aanstelling "bij rijke kinderen". Als ze niet op zijn voorstel wou ingaan zou ze "niet meer te communie mogen komen". Ze ging raad vragen bij Advocaat De Backer die haar zei: "Houd wat ge hebt, want 'van den trip op den trap' zullen ze u zonder kinderen en zonder werk zetten".
Mevrouw De Backer bleef in de gemeenteschool en ze ging naar Ninove naar de mis en hield daar haar Pasen...

Jaren later zou ze voor haar politieke standvastigheid beloond worden door het gemeentebestuur met een straat die naar haar werd genoemd. Maar de straatnaam Eudoxie De Keyserstraat werd in de zitting van 27 april 1933 terug afgeschaft door … de lokale Katholieke Partij.

Bertha Van Herreweghen – madam Bertha

Bertha Van Herreweghen was de hoofdonderwijzeres van de gemeentelijke meisjesschool en echtgenote van burgemeester Frans De Man. Iedereen kende haar als ‘Madam Bertha’, een lieve, volkse, heel sociaal bewogen Vlaamse vrouw altijd bereid een helpende hand uit te steken.

Ode aan de moeders

In Haaltert hebben we geen Madame Curie of Florence Nightingale. Maar er zijn duizend vrouwen die het wel verdienen en die niet aan bod komen. Er is maar één iemand die alle burgers verbindt en dat is onze moeder. Dat zijn geen BV’s, maar wel enorm belangrijke mensen. Ze voedden ons op en leerden ons dingen die we voor altijd meedragen. En dus kan in elke Vlaamse gemeente wel een Moederstraat, of -plein komen.

De boenjelessen

We kunnen ook verwijzen naar het (verdwenen) beroep van een lokale gekende vrouw: de "boenjeles", de vroedvrouw avant la lettre. De boenjelessen waren een spilfiguur bij geboorten. Ze hielpen de moeder bij de bevalling, zij verzorgden de moeder en soms zelfs de hele familie gedurende een 9-tal dagen na de geboorte, zij waren aanwezig bij de doop en vergezelden de moeder bij de kerkgang.
En geef toe: de Boenjelesstraat klinkt goed?


Met dank aan Luc Pots en Willy De Loose van Heemkundige Kring Haaltert.

Datum van het bericht: maandag 02 maart 2020
Nieuwsoverzicht