Gaan stemmen: veelgestelde vragen

Meer en uitgebreide info op https://verkiezingen.fgov.be/

Ben ik verplicht om te gaan stemmen?

Iedereen die stemgerechtigd is (ook niet-Belgen) en ouder dan 18 jaar, moet in theorie gaan stemmen. Maar eigenlijk gaat het om een opkomstplicht: je moet je stembiljet in ontvangst nemen en ermee in een kieshokje stappen. Niemand kan je verplichten op een bepaalde lijst of kandidaat te stemmen. Vul je niets in of schrijf je zelf iets op je stembiljet, dan stem je blanco of ongeldig. Als je niet komt opdagen riskeer je een boete.

Nieuw dit jaar is dat de 16- en 17-jarigen stemplicht hebben voor de verkiezingen van het Europees Parlement. Zij staan automatisch op de kiezerslijst en zullen ook een oproepingsbrief ontvangen.


Oproepingsbrief niet ontvangen of verloren?

De oproepingsbrieven worden verstuurd rond 25 mei. Mocht je hem niet ontvangen hebben, kan je vanaf woensdag 29 mei een gratis duplicaat aanvragen op de gemeente op vertoon van je identiteitskaart. Of je stuurt je aanvraag per mail met vermelding van je naam, voornaam, rijksregisternummer of geboortedatum naar verkiezingen@haaltert.be.

Op 9 juni zelf kan je tussen 8 en 14 uur in het gemeentehuis terecht voor een duplicaat.


Waar moet ik gaan stemmen?

Op je oproepingsbrief staat het adres van jouw stembureau.

De stembureaus gaan open om 8 uur en sluiten om 14 uur.


Wanneer is mijn stem (on)geldig?

Bij aanmelding in het kiesbureau geef je je oproepingsbrief en identiteitskaart af. Dan ontvang je een stembiljet per verkiezing: 1 voor het Vlaams Parlement, 1 voor de Kamer van Volksvertegenwoordigers en 1 voor het Europees Parlement. In het stemhokje kan je met het rode potlood de lijst, kandidaat, of kandidaten van jouw keuze aanduiden. 

De kiezer mag op een gekozen lijst en steeds binnen dezelfde lijst:

  • zijn stem uitbrengen in het vak bovenaan de lijst (lijststem)
  • zijn stem uitbrengen in het vak naast de naam van één of meerdere kandidaten op de gekozen lijst (naamstemmen)
  • zijn stem uitbrengen in het vak naast de naam van één of meerdere kandidaat-titularissen én één of meerdere kandidaat-opvolgers op de gekozen lijst (naamstemmen)
  • zijn stem uitbrengen in het vak naast de naam van één of meerdere kandidaat-opvolgers op de gekozen lijst (naamstemmen)

Je brengt of een lijsstem of een naamstem uit. Allebei samen mag niet. 

Wanneer de kiezer een of meerdere naamstemmen heeft uitgebracht, maar tegelijk ook voor dezelfde lijst een lijststem heeft uitgebracht, dan wordt de stem bovenaan de lijst als niet-bestaande beschouwd.

Als je niets inkleurt stem je blanco.

Ongeldig stemmen doe je als je op je stembiljet schrijft of tekent.


Volmacht geven of bij volmacht stemmen

Kan je niet zelf te stemmen, dan kan een andere kiezer van dezelfde kieskring dit in jouw naam doen. Je moet dan een ondertekende en voldoende geattesteerde volmacht en je oproepingskaart meegeven aan een andere kiezer. Deze overhandigt die documenten op de dag van de verkiezing aan de voorzitter van het stembureau, dat vermeld staat op jouw oproepingsbrief. Die persoon moet ook de eigen identiteitskaart en eigen oproepingsbrief (met stempel van het stembureau waar hij zelf reeds gestemd heeft) voorleggen en kan maximum voor één persoon bij volmacht een stem uitbrengen. 

Je kan volmacht geven aan een andere kiezer als je zelf niet kan gaan stemmen omwille van medische redenen, beroeps- of dienstredenen, studieredenen, je geloofsovertuiging, verblijf in het buitenland. Meer uitgebreide info vind je op verkiezingen.fgov.be


Wanneer kan er bij volmacht gestemd worden?

Je kan volmacht geven aan een andere kiezer als je zelf niet kan gaan stemmen omwille van:

  • medische redenen, dit moet door een geneesheer geattesteerd worden op het volmachtformulier;
  • beroeps- of dienstredenen, dit moet door de werkgever geattesteerd worden op het volmachtformulier;
  • studieredenen, dit moet door de directie van de onderwijsinstelling geattesteerd worden op het volmachtformulier;
  • je geloofsovertuiging, dit moet door de religieuze overheid geattesteerd worden op het volmachtformulier;
  • je beroep: als jij (of iemand van je gezin of met wie je samenwoont) het beroep van schipper, marktkramer of kermisreiziger uitoefent. Dit toon je aan met een attest waaruit de uitoefening van het beroep blijkt. Dit wordt door de burgemeester van de gemeente waar je woont, geattesteerd op het volmachtformulier. Hiervoor kan je tot en met vrijdag 7 juni 2024 langskomen op het gemeentebestuur;
  • dat je verblijft in een gevangenis, dit moet door de directie van de gevangenis geattesteerd worden op het volmachtformulier;
  • dat je tijdelijk in het buitenland verblijft omwille van privéredenen. Dit wordt door de burgemeester van de gemeente waar je woont, geattesteerd op het volmachtformulier. Alle documenten die bewijzen dat je in het buitenland verblijft tijdens het verkiezingsweekend, kunnen hiervoor in aanmerking komen.

Als je deze bewijsstukken niet kan voorleggen, moet je een verklaring op eer bezorgen. Hiervoor kan je tot en met vrijdagvoormiddag 7 juni 2024 langskomen in het gemeentehuis.


Hoe weet ik of ik moet zetelen als bijzitter of voorzitter?

Het aanstellen van bijzitters of voorzitters gebeurt door de magistraat (i.e. de voorzitter van de Rechtbank van Eerste Aanleg of de vrederechter). De aanstelling gebeurt in de loop van april/mei.

Werd jij nooit opgeroepen voor een stem- of telbureau, maar wil je de verkiezingsdrukte wel eens van dichtbij willen meemaken? Dan kan je je kandidaat stellen als vrijwilliger. Lees er hier meer over. 


Mogen EU-onderdanen stemmen op 9 juni 2024?

Burgers van een lidstaat van de EU die in de bevolkingsregisters van een Belgische gemeente zijn ingeschreven, kunnen zich inschrijven op de kiezerslijst voor de Europese verkiezingen. 

Meer en uitgebreide info op https://verkiezingen.fgov.be/